پیام تبریک

07 06 2026

انتشار مقاله پژوهشی دکتر جواد نظری‌مقدم عضو هیأت علمی پژوهشکده گیلان‌شناسی در فصلنامه مطالعات ملی

انتشار مقاله پژوهشی دکتر جواد نظری‌مقدم عضو هیأت علمی پژوهشکده گیلان‌شناسی در فصلنامه علمی مطالعات ملی با عنوان: «بررسی ویژگی‌های تعزیه به مثابه هنری ملی و مذهبی از نگاه سفرنامه نویسان خارجی» چکیده هدف اصلی این پژوهش بررسی ویژگی‌‌های هنر آیینی تعزیه از منظر سفرنامه‌‌نویسان خارجی و نسبت آن با گفتمان شرق‌‌شناسی است. در این مطالعه تلاش شد تا با روش مطالعه اسنادی و با بررسی و مطالعه سفرنامه‌های خارجی که در باب جامعه ایران نگاشته شده است به توصیف هنر آیینی تعزیه پرداخته شود. یافته‌‌های پژوهش نشان می‌‌دهد اگرچه روایت برخی سیاحان از این هنر ملی و مذهبی روایتی شرق‌‌شناسانه و آمیخته با کنایه به‌ نظر می‌‌رسد، در بسیاری موارد روایت‌های سفرنامه‌‌نویسان در چهارچوب گفتمان شرق‌‌شناسی جای نمی‌‌گیرد و آنان به ستایش و تجلیل از تعزیه پرداخته و آن را هنری منحصربه‌فرد، جذاب و حتی گاه تأثیرگذارتر و فاخرتر از میراث هنرهای نمایشی در غرب معرفی نموده‌‌اند. قدرت تصویرسازی، عناصر هنری و آوایی، مکان برگزاری تعزیه، صحنه‌‌آرایی‌‌ها و هنرمندی و مهارت بازیگران تعزیه، قدرت تأثیرگذاری تعزیه بر مخاطبان، حضور زنان در مراسم تعزیه، شکل اجرا و مضامین تعزیه و مناقشات فقهی در زمینه تعزیه از جمله مهم‌ترین موضوعاتی است که در گزارش سفرنامه‌‌‌‌نویسان پیرامون تعزیه انعکاس یافته است. لینک مقاله: https://www.rjnsq.ir/article_236608.html

06 06 2026

استاندار گیلان از گنجینه اسناد و ظرفیت‌های علمی پژوهشکده گیلان‌شناسی دانشگاه گیلان بازدید کرد

استاندار گیلان صبح روز چهارشنبه 1405/3/13 با حضور در پژوهشکده گیلان‌شناسی دانشگاه گیلان، ضمن بازدید از بخش‌های تخصصی، آزمایشگاه‌ها و مخازن اسناد این پژوهشکده، در نشستی مشترک با رئیس دانشگاه، مدیرکل آموزش و پرورش استان و اعضای هیئت علمی این پژوهشکده، راه‌های ارتقای جایگاه پژوهش‌های فرهنگی و تاریخی استان را بررسی کرد. 🔷وعده حمایت استاندار از پروژه‌های ماندگار دکتر هادی حق‌شناس استاندار گیلان در این نشست گفت: حفاظت از هویت تاریخی گیلان و تبدیل داده‌های پژوهشی به برنامه‌های اجرایی، ضرورتی است که مدیریت ارشد استان با تمام توان از آن پشتیبانی خواهد کرد. دکتر حق‌شناس همچنین بر ضرورت آشنایی نسل جوان با این ظرفیت علمی و فرهنگی تأکید و بیان کرد: دانش‌آموزان، دانشجویان، پژوهشگران و عموم مردم باید بدانند که چنین مجموعه ارزشمندی در گیلان وجود دارد. اسناد تاریخی، منابع پژوهشی، کتاب‌های ارزشمند و آرشیوهای کم‌نظیری در این مرکز نگهداری می‌شود که بخشی از آن‌ها حاصل گردآوری منابع از کتابخانه‌ها و مراکز علمی داخل و خارج از کشور است. وی از برنامه‌ریزی برای ورود مباحث مرتبط با تاریخ و هویت گیلان به محتوای آموزشی مدارس خبر داد و گفت: با همکاری اداره‌کل آموزش و پرورش استان، موضوع تاریخ، فرهنگ و پیشینه گیلان در کتب درسی و محتوای آموزشی دانش‌آموزان گنجانده خواهد شد. استاندار گیلان ضمن ابراز خرسندی از سطح علمی و غنای اسنادی موجود، برای تأمین اعتبار و حمایت مالی از طرح‌های مطرح شده در این نشست، قول مساعد داد. 🔷دانشگاه جامعه‌محور؛ پیشران حل مسائل فرهنگی دکتر علی باستی رئیس دانشگاه گیلان در ابتدای این نشست، با تبیین رویکرد دانشگاه مبنی بر ارتباط مستمر با جامعه، گفت: یکی از اولویت‌های راهبردی ما، شناسایی و پاسخ به نیازهای واقعی استان در حوزه‌های مختلف است. در این میان، بخش بزرگی از نیازهای فرهنگی و اجتماعی گیلان توسط پژوهشکده گیلان‌شناسی راهبری می‌شود. رئیس دانشگاه گیلان با اشاره به ظرفیت‌های تخصصی این پژوهشکده افزود: در حال حاضر دو پژوهشکده "گیلان‌شناسی" و "حوضه دریای کاسپین" به عنوان بازوان علمی دانشگاه در حال فعالیت هستند. پژوهشکده گیلان‌شناسی با بهره‌مندی از ۷ عضو هیئت علمی متخصص، به صورت متمرکز بر صیانت و معرفی فرهنگ، زبان و تاریخ این مرز و بوم تمرکز دارد. 🔷پنج طرح راهبردی برای بازآفرینی هویت گیلان دکتر رضا علیزاده رئیس پژوهشکده گیلان‌شناسی دانشگاه گیلان نیز در این نشست، با اشاره به ظرفیت‌های گسترده این مجموعه، بر ضرورت توجه بیشتر به نقش پژوهشکده در فرآیندهای فکری و فرهنگی استان تأکید کرد و گفت: پژوهشکده گیلان‌شناسی این توان و قابلیت را دارد که به عنوان اتاق فکر فرهنگی استان ایفای نقش کند. وی با بیان اینکه تحقق این جایگاه نیازمند حمایت‌های مادی و معنوی مسئولان است، برخی از مهم‌ترین طرح‌ها و برنامه‌های اولویت‌دار این پژوهشکده را تشریح کرد. رئیس پژوهشکده گیلان‌شناسی یکی از مهم‌ترین برنامه‌های پیش‌روی این مرکز را دیجیتال‌سازی اسناد موجود در پژوهشکده دانست و اظهار کرد: اجرای این طرح می‌تواند ضمن حفاظت ماندگار از منابع و اسناد ارزشمند، زمینه دسترسی آسان‌تر و گسترده‌تر پژوهشگران و علاقه‌مندان را به این گنجینه فراهم کند. وی همچنین از تدوین نخستین تقویم تاریخ گیلان به عنوان یکی دیگر از طرح‌های مهم پژوهشکده یاد کرد و افزود: هدف از این طرح، ثبت و معرفی رویدادها، مفاخر، رخدادهای تاریخی و مناسبت‌های مهم استان در قالب یک تقویم استانی است تا نسل جوان بیش از پیش با هویت تاریخی و فرهنگی خود آشنا شود. دکتر علیزاده در ادامه با اشاره به ظرفیت‌های کم‌نظیر گیلان در حوزه خوراک و گردشگری، از تدوین دانشنامه گردشگری خوراک گیلان به عنوان یکی دیگر از برنامه‌های مهم این مجموعه نام برد و گفت: این طرح می‌تواند به شناسایی، ثبت و معرفی علمی داشته‌های گیلان در حوزه خوراک بومی و ظرفیت‌های مرتبط با گردشگری غذایی کمک کند. وی همچنین با تأکید بر ضرورت گسترش دامنه پژوهش‌ها از مرکز استان به دیگر مناطق، تمرکززدایی از پژوهش‌های محدود به رشت و فعال‌سازی حوزه شهرستان‌شناسی را از دیگر برنامه‌های مهم پژوهشکده عنوان کرد و افزود: باید ظرفیت‌های تاریخی، فرهنگی و اجتماعی همه شهرستان‌های گیلان به صورت متوازن مورد مطالعه و توجه قرار گیرد. دکتر علیزاده در بخش دیگری از سخنان خود، از تدوین اطلس آناتومی مردم گیلان به عنوان یکی از طرح‌های ویژه و نوآورانه پژوهشکده یاد کرد و گفت: در این طرح تلاش خواهد شد ویژگی‌ها و خصوصیات اقوام مختلف گیلان از منظر انسان‌شناسی زیستی و شاخص‌های بیومتریک مورد بررسی قرار گیرد تا تفاوت‌ها و ویژگی‌های این اقوام در مقایسه با دیگر اقوام کشور به صورت علمی ثبت و مستندسازی شود. وی در پایان ابراز امیدواری کرد با حمایت مسئولان استانی، زمینه اجرای این طرح‌های ماندگار و اثرگذار فراهم شود. 🔷بازدید از گنجینه اسناد نهضت جنگل و آزمایشگاه انسان‌شناسی زیستی استاندار گیلان در جریان حضور خود در پژوهشکده گیلان‌شناسی دانشگاه گیلان، از بخش‌های مختلف و راهبردی این مجموعه بازدید کرد و از نزدیک در جریان ظرفیت‌ها، امکانات و فعالیت‌های علمی و پژوهشی آن قرار گرفت. در این بازدید، دکتر حق‌شناس از کتابخانه تخصصی پژوهشکده که بیش از ۲۲ هزار جلد کتاب مرجع و تخصصی در حوزه گیلان‌پژوهی را در خود جای داده است، دیدن کرد. این کتابخانه به عنوان یکی از غنی‌ترین منابع مطالعاتی مرتبط با تاریخ، فرهنگ، جغرافیا و هویت بومی گیلان، نقش مهمی در پشتیبانی از فعالیت‌های پژوهشی پژوهشگران، دانشجویان و علاقه‌مندان این حوزه ایفا می‌کند. استاندار گیلان همچنین از مرکز اسناد نهضت جنگل بازدید کرد؛ مرکزی که با در اختیار داشتن ۲۰ هزار سند ارزشمند از داخل و خارج کشور، یکی از مهم‌ترین گنجینه‌های اسنادی مرتبط با یکی از برجسته‌ترین مقاطع تاریخ معاصر ایران به شمار می‌رود. این اسناد، ظرفیت بسیار مهمی برای مطالعه، بازخوانی و بازنمایی دقیق‌تر ابعاد مختلف نهضت جنگل و نقش گیلان در تحولات تاریخی کشور فراهم کرده است. بازدید از آزمایشگاه انسان‌شناسی زیستی و مرکز کوشیارشناسی نیز از دیگر بخش‌هایی بود که استاندار گیلان از آنها بازدید کرد.

30 05 2026

برگـزاری نشسـت «واکـاوی فرهنـگ گالـش‌ها»

نشست علمی و پژوهشی «واکـاوی فرهنـگ گالـش‌ها» با همکاری انجمن مهرورزان گیل و سازمان اسناد و کتابخانه ملی استان گیلان در روز پنجشنبه مورخ 1405/03/07 در پژوهشکده گیلان‌شناسی با سخنرانی دکتر نیما فریدمجتهدی، استاد عزیز عیسی‌پور و دکتر میثم نوائیان برگزار شد.

25 05 2026

بازدید دکتر فلاح نماینده محترم مردم شهرستان رشت در مجلس شورای اسلامی از پژوهشکده گیلان‌شناسی

آقای دکتر فلاح نماینده مردم شهرستان‌های رشت و خمام در مجلس شورای اسلامی در صبح یکشنبه 3 خرداد 1405، از پژوهشکده گیلان‌شناسی بازدید به عمل آوردند. آقای دکتر رضا علیزاده، ریاست پژوهشکده گیلان‌شناسی ضمن خوشامدگویی به آقای دکتر فلاح به تبیین اهمیت پژوهشکده و نقش آن در آسیب‌شناسی و رفع معضلات و مشکلات استان پرداخته و برنامه‌های عملیاتی پژوهشکده و مطالبات پیش رو را عنوان نمودند. آقای دکتر اقدامی عضو هیات علمی دانشگاه توضیحاتی در مورد آزمایشگاه انسان‌شناسی، نحوه فعالیت و عملکرد آزمایشگاه، الزام و نیاز توسعه آزمایشگاه انسان‌شناسی ارائه نمودند. آقای دکتر فلاح ضمن ابراز خرسندی از بازدید پژوهشکده، اعلام نمودند در بحث مهاجرت و کاهش جمعیت منفی استان گیلان؛ فرهنگ و تاریخ غنی گیلان احتیاج به پژوهش‌های جدی وجود دارد. در ضمن بیان نمودند مساعدت لازم جهت نشست با مدیران ارشد استان درباره مطالبات پژوهشکده صورت پذیرد.

23 05 2026

برگزاری «نشست زیست‌نمای گیلان؛ هم‌اندیشی نخبگانی در بررسی تحولات جمعیتی»

به مناسبت روز ملی جمعیت، نشست تخصصی در حوزه تحولات جمعیتی گیلان با حضور سرکار خانم نعمت‌زاده مدیرکل امور زنان و خانواده استانداری گیلان و جمعی از کارشناسان دستگاه‌های اجرایی و فعالان حوزه فرهنگ در روز چهارشنبه مورخ 1405/02/30 در پژوهشکده گیلان‌شناسی برگزار و به چالش‌های سالمندی، قانون جوانی جمعیت و مهاجرت پرداخته شد.

20 05 2026

تألیف کتاب «مفاهیم مدرنیته در روزنامه‌های عصر مشروطه گیلان» توسط دکتر عباس پناهی عضو هیأت علمی پژوهشکده گیلان‌شناسی

کتاب «مفاهیم مدرنیته در روزنامه‌های عصر مشروطه گیلان» توسط دکتر عباس پناهی عضو هیئت علمی پژوهشکده گیلان‌شناسی دانشگاه گیلان تصنیف و توسط مرکز نشر دانشگاه گیلان منتشر شد. در این کتاب، پژوهشگر تلاش دارد تا با رویکرد کمی و کیفی گزارش‌های روزنامه‌های عصر مشروطه گیلان را درباره مفاهیم مدرن سیاسی نظیر مشروطیت، قانون، دموکراسی، آزادی، تفکیک قوا، پارلمان، آزادی زنان، انجمن‌ها و دیگر مفاهیم فلسفی و اجتماعی مدرن برآمده از انقلاب مشروطیت را مورد بررسی قرار دهد. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهند، مفاهیم یاد شده به دلیل فراوانی استفاده از آنها توسط روزنامه‌نگاران تبدیل به زبان سیاسی کنش‌گران سیاسی آن دوره شده و از سوی دیگر بیانگر دغدغه‌های آنان از نظام سیاسی برآمده از مشروطیت در آن دوره بوده است.

13 05 2026

برگزاری نشست تخصصی «نقش مجاهدان معاصر در مسیر استقلال ایران»

نشست علمی و پژوهشی تبیین شخصیت شهید دکتر ابراهیم حشمت (از یاران میرزا کوچک‌خان جنگلی) در یکصد و هفتمین سالروز شهادت ایشان با همکاری پژوهشکده مطالعات و تحقیقات طالقان‌شناسی در روز یکشنبه مورخ 1405/02/21 در پژوهشکده گیلان‌شناسی برگزار شد.

05 05 2026

رئیس جدید پژوهشکده گیلان‌شناسی منصوب شد.

بنا به پیشنهاد معاون پژوهش و فناوری دانشگاه و طی حکمی از سوی رئیس دانشگاه گیلان، دکتر رضا علیزاده به سمت رئیس پژوهشکده گیلان‌شناسی منصوب شد. در مراسمی که صبح روز سه‌شنبه 15 اردیبهشت با حضور اعضای هیأت علمی و جمعی از گیلان‌شناسان برگزار شد از خدمات دکتر محمود رنجبر تقدیر به عمل آمد. شایان ذکر است پیش از این، دکتر محمود رنجبر برکادهی عضو هیئت علمی گروه زبان و ادبیات فارسی عهده‌دار این مسئولیت بود.

04 05 2026

نشست مدیر پژوهش صدا و سیمای مرکز گیلان با ریاست پژوهشکده

صبح روز دوشنبه 14 اردیبهشت نشست صمیمی آقای ابوذر باقرسلیمی مدیر پژوهش صدا و سیمای مرکز گیلان و همکاران ایشان با ریاست پژوهشکده و همکاران در محل پژوهشکده برگزار شد. در این نشست مهمترین راهکارهای هم‌افزایی برای تولید برنامه‌های مشترک مورد بحث و بررسی قرار گرفت. از جمله پیشنهادی مطرح در این نشست تدوین تفاهم‌نامه مشترک بین صدا و سیما و دانشگاه گیلان بود و مقرر شد پیش‌نویس این تفاهم‌نامه با رویکرد جدید آماده شود تا با حضور ریاست دانشگاه و مدیر کل صدا و سیما امضاء گردد.

04 05 2026

برگزاری نشست شورای پژوهشکده

نشست شورای پژوهشکده صبح روز یکشنبه 13 اردیبهشت برگزار شد. در این نشست که با حضور تمام اعضای هیأت علمی همراه، درباره محورهای دانشگاه نسل چهارم و نقش پژوهشکده در این مسئولیت مورد بحث و بررسی قرار گرفت. همچنین مقرر شد برنامه‌های فرهنگی و هنری با حضور پژوهشگران و آحاد مردم برگزار شود.

16 02 2026

برگزاری جلسه صندوق قرض‌الحسنه دانشگاه گیلان

به منظور هماهنگی در نحوه دریافت حق عضویت و پرداخت وام به همکاران دانشگاهی جلسه اعضای هیات اجرایی صندوق قرض‌الحسنه دانشگاه روز یکشنبه 26 بهمن 1404 در پژوهشکده گیلان‌شناسی برگزار شد.

16 02 2026

برگزاری نشست تخصصی معرفی ستاد توسعه و بازسازی عتبات عالیات

نشست علمی پژوهشی شناخت ستاد توسعه و بازسازی عتبات عالیات با حضور رئیس و اعضای ستاد استان گیلان و رئیس پژوهشکده گیلان‌شناسی در جمع اعضای هیات علمی دانشگاه، صبح روز یکشنبه 26 بهمن 1404 در پژوهشکده گیلان‌شناسی برگزار شد. در این جلسه که با رونمایی کتاب کوثرانه و تبیین 22 سال خدمت خالصانه و ماندگار ستاد توسعه و بازسازی عتبات عالیات همراه شد، مقرر شد پروژه پژوهشی نقش گیلانیان در توسعه و ساخت اعتاب مقدسه اجرایی شود.

10 01 2026

بازديد جمعی از دانش‌آموزان دبستان غیردولتی پسرانه پندار نیک ناحيه یک رشت از پژوهشكده گيلان‌شناسی

صبح روز سه‌شنبه 16 دی ماه جمعی از دانش‌آموزان دبستان غیردولتی پسرانه پندار نیک ناحيه یک رشت از بخش‌های مختلف پژوهشکده از جمله آزمایشگاه انسان‌شناسی، موزه جنبش جنگل، و کتابخانه بازدید کردند.

30 12 2025

برگزاري نكوداشت پيشكسوت شعر گيلان زهرا سياوش آبكنار

آيين نكوداشت شاعر فرهيخته بانو زهرا سياوش آبكنار عصر روز سه‌شنبه 9 دي با حضور استاندار گيلان برگزار شد. در اين نشست پس از شعرخواني جمعي از بانوان، دكتر حق‌شناس استاندار گيلان در سخناني بزرگداشت مفاخر استان را از جمله وظايف نهادهاي فرهنگي دانست. وي با اشاره به زمانه و زندگي خانم آبكنار توانايي ايشان در سرايش شعر را از جمله ويژگي‌هاي ادبيات امروز دانست. اين نشست با اهداي لوح تقدير و هدايا به خانم ابكنار پايان يافت.

29 12 2025

بازديد جمعی از دانش‌آموزان دبستان غیردولتی پسرانه ارمغان دکتر بهزاد ناحيه دو رشت از پژوهشكده گيلان‌شناسی

صبح امروز دوشنبه 8 دی ماه جمعی از دانش‌آموزان دبستان غیردولتی پسرانه ارمغان دکتر بهزاد ناحيه دو رشت از بخش‌های مختلف پژوهشکده از جمله آزمایشگاه انسان‌شناسی، موزه جنبش جنگل، و کتابخانه بازدید کردند.

29 12 2025

اخبار دانشنامه

هشتمین جلسه گروه فرهنگی و اجتماعی در سال 1404 با محوریت تدوین مقالات با ترتیب الفبایی و همچنین تعدیل و اضافه مداخل کارگروه هنر راس ساعت 8 صبح روز دوشنبه 8 دی‌ماه با حضور مدیر کارگروه و سایر اعضای گروه دبیرخانه دائمی دانشنامه دفاع مقدس واقع در پژوهشکده گیلان‌شناسی برگزار گردید. دبیرخانه دائمی دانشنامه دفاع مقدس گیلان

29 12 2025

نشست هماهنگی برای همایش نقش زنان در جنبش جنگل

جلسه هماهنگی برای برگزاری همایش نقش زنان در جنبش جنگل با حضور ریاست پژوهشکده و دکتر عزیزی مسئول پژوهشکده آموزش و پرورش گیلان روز دوشنبه 8 دی‌ماه در محل پژوهشکده گیلان‌شناسی برگزار شد. در این جلسه درباره محورهای همایش و چگونگی دریافت مجوز علمی هماهنگی شد. همچنین به پیشنهاد پژوهشکده خانم دکتر فاطمه رستمی به عنوان دبیر علمی همایش انتخاب شد.

27 12 2025

انجمن مهرورزان گیل با همکاری پژوهشکده گیلان‌شناسی دانشگاه گیلان برگزار کرد:

جلسه گیلان‌پژوهان انجمن مهرورزان گیل با سخنرانی خانم دکتر آیدا مهدیزاده برگزار شد. در این نشست دکتر مهدیزاده با موضوع انرژی‌های تجدیدپذیرضرورت امروز آینده فردا به بررسی چالشهای پیش روی انرژی در ایران و جهان پرداخت. در ادامه جمعی از حاضران پرسش و دیدگاههای خود را مطرح کردند. پس از آن شاعران جدیدترین سروده‌های خود را قرائت کردند.

24 12 2025

برگزاری نشست نقد و بررسی نمایش بزرگ میدانی "از تبار باران"

جلسه نقد و بررسی نمایش میدانی صبح روز سه‌شنبه دوم دی با حضور کارگردان و عوامل اجرایی و جمعی از منتقدان نمایش تبار باران مورد نقد و بررسی قرار گرفت. در آغاز این نشست دکتر رنجبر، ریاست پژوهشکده ضمن خیرمقدم و خدا قوت به عوامل نمایش به توصیف روایی این نمایش و گونه‌های مشابه پرداخت. وی گفت: تاریخ نمایش گیلان را باید به دو بخش تقسم کرد. قبل و بعد از نمایش از تبار باران. وی در ادامه به ویژگی‌های این نمایش پرداخت. در ادامه رسول منفرد ریاست حوزه هنری، ملک علیپور دبیر ستاد کنگره 8000 شهید استان، انوش نصر و رضا میرمعنوی به عنوان بازیگر به ارائه نظر خود پرداختند. در بخش دیگر این جلسه دکتر جواد نظری‌مقدم، خانم ره و چند تن دیگر دیدگاه‌های خود را بیان کردند. در پایان دکتر مجید رحمانی کارگردان هنری این نمایش ضمن تشکر از برگزارکنندگان این نشست به کیفیت اجرای این نمایش و برگزاری آن در شهرهای مختلف استان اشاره کرد. شایان ذکر است نمایش بزگ از تبار باران به شرح حماسه و مقاومت مردم گیلان از حماسه عاشورا تا دفع داعش را بازتاب داده است. این نمایش در دومین کنگره شهدای گیلان در شهریور امسال به مدت 8 شب در باغ موزه شهدای استان اجرا شد.

24 12 2025